Keneden Korunma Yöntemleri

 

Keneden Korunma Yöntemleri

Keneden Korunma Yöntemleri Hayvanlardan insanlara bulaşan, salgınlar yapabilen ve bazen ölümcül seyredebilen viral bir enfeksiyondur. Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığı - KKKA insanlara kenelerle bulaşır. KKKA'nin bulaşmasında 30 farklı kene türü rol oynayabileceği gibi, bulaşma esas olarak "Hyalloma" türü kenelerle bulaşır. İnfeksiyon- vücudunda virüs bulunan- kenelerin ısırması ile başlar. Keneler kan emerken virüsleri alır, gelişme evrelerinde vücutlarında muhafaza ederler. Bir başka hayvan ya da insandan kan emerken virüsleri de bulaştırırılar. İnsanlar virüsü, infekte olmuş kenelerin ısırması veya, bu virüsü taşıyan hayvanların kesilmesi sırasında, hayvana ait kan ve dokulara temas ile almaktadırlar. Ayrıca virüs, hastane ortamında hastalara ait kan ve/veya hastanın kan içeren atıklarıyla direkt temas sonucu da bulaşabilmektedir. Virüs solunum yolu ile bulaşmamaktadır. Virüs, birçok evcil ve yabani hayvana bulaşır. Birçok kuş türü virüse karşı dirençlidir. Özellikle göçmen kuşlar, virüsün ülkeler arası yayılmasında önemli rol oynarlar. Bir bölgede, kenelerin ve virüs bulunan (infekte) hayvanların bol olması, salgın için önemli bir faktördür. Küçük omurgalılar ve özellikle yerde beslenen kuşlar, keneleri infekte eden en önemli konak grubunu olusturmaktadırlar. Ülkemiz kenelerin yaşamaları için cografi açıdan oldukça uygun bir yapıya sahiptir ve Hyalomma soyuna ait kenelerin yaşadığı genis cografik alanın içinde yer almaktadır.

Keneden Korunma Yöntemleri

Hangi Mevsimde Görülür?

KKKA Hastalığı, değişik mevsimlerde görülebilmekle birlikte genel olarak Haziran ve Eylül ayları arasında daha sık görülür. Ülkemizde Nisan ayI ortalarIndan, Ağustos sonlarına dek görülür. Hastalık için çiftlik çalışanları, çobanlar, kasaplar, mezbaha çalışanları, et ve et ürünleri market isçileri gibi tarım çalisanlari… hayvancılık ile uğrasanlar, veterinerler, hasta hayvan ile teması olanlar… akut hastalarla temas olasılığı bulunan bulaşık bölgelerde görev yapan sağlık personeli, askerler ile kamp ve piknik yapanlar yüksek risk altındadırlar.

Hastalık Belirtileri

Virüsün kene ısırması sonunda vücuda alınmasından sonraki 1 ila 3 gün içinde hastalık belirtileri ortaya çıkar. Bu süre 13 güne kadar uzayabilmektedir. Hastada ateş, üşüme-titreme, iştahsızlık, kırıklık, aşırı duyarlılık… baş, sırt, bel, mide bölgesi ile kol ve bacaklarda ağrı gibi belirtiler başlar. Bazen bu bulgulara kusma, karın ağrısı ve ishal de eklenebilir. Gövde, kol ve bacaklarda cilt içi kanama, burun kanaması ve değisik bölgelerde de kanama bulguları bulunabilir.

Tanı Konulması

Vücutta bu virüse karşı oluşan özgül antikorları araştırmak, sık kullanılan yöntemdir. Fakat bu antikorlar, serumda hastalığın yaklasik altıncı gününden itibaren belirlenebildiğinden, bazı hastalarda tanı konamadan ölüm gerçekleşmektedir. Hastalığın ilk 5 günündeki tanısı ancak donanımlı laboratuarlarda, kan ve dokulardan alınan örneklerde virüsün gösterilmesi ile mümkündür.

Tedavi Uygulaması

Hastadaki belirti ve bulgulara göre destek tedavisi yapılır. Hastalığın özgün bir tedavisi bulunmamakla birlikte, antiviral ilâçlardan “ Ribavirin” kullanılmaktadır.

Aşısı Var Mıdır? Korunması

Bugün için etkili bir aşısı yoktur. KKKA'nın geçirilmesinden sonra bağışıklığın ömür boyu sürebilecegi belirtilmektedir. Hasta hayvan veya insan ile temas sırasında eldiven, önlük, gözlük, maske gibi koruyucu giysiler kullanılmalıdır. Şüpheli durumlardaki herhangi bir temastan sonra, mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalı; asgari 2 hafta boyunca ateş ve diğer belirtiler yönünden takip edilmelidir. Temas sonrası koruyucu tedavi (Ribavirin) verilebileceğine yönelik bilimsel yayınlar olmakla birlikte, Dünya Saglik Örgütü ( DSÖ,WHO) tarafindan henüz önerilmemektedir.

Korunma Önlemleri

Keneler nesillerini devam ettirebilmek için konakçılarından kan emmek zorundadırlar. Birçok hayvan türünü konakçı olarak seçmektedirler. Dolayısıyla kenelerin bulunduğu alanlardan mümkün mertebe uzakta yaşamalıdır.

Hayvan barınakları veya kenelerin yaşayabileceği alanlarda bulunulması durumunda vücut, belirli aralıklarla muayene edilmeli; vücuda yapışmamış olan keneler dikkatlice toplanıp öldürülmeli… yapışanlar ise kesinlikle ezilmeden ve kenenin ağız kısmı koparilmadan (bir pensle sağa sola oynatarak, çivi çıkarır gibi… veya iplikle) alınmalıdır.

Çalı, çırpı ve gür ot bulunan yerlerden uzak durulmalı; bu gibi yerlere çıplak ayakla veya kısa giysilerle girilmemelidir. Piknik yapanlar, üzerlerini devamlı kontrol etmeli ve kene varsa usulüne uygun olarak vücuttan uzaklaştırmalıdırlar.

Ormanlarda çalışan isçilerin ve ava çıkanların lastik çizme giymeleri veya pantolonlarının paçalarını çorapları içine almaları da pratk bir koruyucu önlemdir.

Hayvan sahipleri hayvanlarını kenelere karşı uygun akarisitlerle ilâçlamalı… hayvan barınakları kenelerin yaşamasına imkân vermeyecek sekilde yapılmalıi… çatlaklar ve yarıklar tamir edilerek badana yapılmalıdır. Kene bulunan hayvan barınakları uygun akarisitlerle usulüne göre ilâçlanmalidir.

Gerek insanlarda gerekse hayvanlarda, repellent(kovucu, uzaklaştırıcı) olarak bilinen kimyasallar kullanılabilir. Kenelerin çevrede çok olması halinde mera, çayır, çalı, çırpı ve gür otların bulunduğu yerler gibi kenelerin yaşamasına müsait alanlarda, diğer canlılara ve çevreye zarar vermeden kene mücadelesi yapılmalıdır. Sağlıklı Günler Dileriz.
 

 

İLETİŞİM





×